De directeur als AI-kloon: wat de Europese AI-verordening van je vraagt

Een instructievideo waarin je eigen directeur vloeiend Pools, Arabisch en Turks spreekt: het kan, en schoonmaakbedrijven gebruiken het al. Maar een video waarin een AI-versie van een echt persoon iets zegt wat die persoon nooit heeft uitgesproken, is juridisch gezien een deepfake. En daar gelden sinds deze zomer regels voor.

Wat er sinds 2 augustus 2026 geldt

De Europese AI-verordening bevat in artikel 50 een aantal transparantieverplichtingen, die sinds 2 augustus 2026 van toepassing zijn. Eén daarvan rust op de organisatie die AI inzet: wie beeld, geluid of video publiceert waarin echte personen levensecht worden nagebootst, moet duidelijk maken dat het om kunstmatig gemaakte inhoud gaat.

Dat dit verder reikt dan nepnieuws, blijkt uit de toelichting die juristen van ICTRecht erop geven. De richtsnoeren bij de verordening noemen bedrijfscommunicatie uitdrukkelijk, met als voorbeeld "CEO video messages using AI avatars". Op het niet naleven van de transparantieregels staan boetes tot 15 miljoen euro of 3 procent van de wereldwijde jaaromzet.

Voor aanbieders van AI-systemen die al vóór 2 augustus op de markt waren, geldt voor het technisch markeren van AI-inhoud nog een overgangstermijn tot 2 december 2026. Voor het zichtbaar melden van deepfakes geldt die overgangstermijn niet.

Wat betekent dat in de praktijk?

Het volgende is onze vertaling naar de werkvloer, geen juridisch advies:

• Meld het zichtbaar. Zet in de video zelf, bij de eerste vertoning, dat het beeld met AI is gemaakt. Een zin in beeld of een vaste melding aan het begin is genoeg; verstop het niet in de kleine lettertjes.
• Leg toestemming vast. De persoon die wordt gekloond, moet weten waarvoor de kloon wordt gebruikt, en daar schriftelijk mee instemmen. Spreek ook af wat er gebeurt als die persoon uit dienst gaat.
• Bepaal wie teksten mag invoeren. Een kloon zegt alles wat je intypt. Beperk wie dat mag, en laat belangrijke boodschappen door een tweede persoon controleren.
• Controleer vertalingen. Laat veiligheidsinstructies nakijken door iemand die de taal spreekt. Een vertaalfout in een instructie over schoonmaakmiddelen is geen detail.
• Beveilig de kloon. Vraag je leverancier waar de gegevens staan en wie erbij kan. Markku Weingärtner van Novon benoemde die zorg zelf: "wat als mijn avatar in verkeerde handen valt?"

Eerlijkheid werkt ook gewoon beter

Los van de wet: medewerkers hebben het snel door als een video niet echt is. Wie er open over is — "dit ben ik, in een digitale versie, zodat ik je in jouw taal kan toespreken" — wint vertrouwen. Wie het verzwijgt, verliest het op het moment dat het uitkomt.

Dit artikel is een samenvatting van regelgeving zoals die op 21 september 2026 geldt en is geen juridisch advies.