Imago en instroom in de schoonmaak: zo trekt de branche nieuwe en jonge mensen

Hoe krijg je nieuwe mensen de schoonmaak in? Die vraag houdt de branche in 2025 en 2026 bezig. Er is een vacaturesite voor de hele branche, met sinds september 2026 een radiocampagne. Schoonmakend Nederland en RAS, de Raad voor Arbeidsverhoudingen in de schoonmaak- en glazenwassersbranche, werken aan samenwerking met het praktijkonderwijs, een ontwikkelpad en opleidingen.

Daarnaast moeten verkiezingen en een landelijke dag het vak zichtbaarder maken. Zo werkt de branche aan het imago van de schoonmaak en aan meer instroom. Hieronder de feiten, met data en cijfers.

Instroom en leeftijd: de cijfers

Volgens CBS werkten er in 2025 223.000 mensen als schoonmaker, in alle sectoren samen. 51.000 van hen waren jonger dan 25 jaar, tegen 35.000 in 2019. Tegelijk waren 71.000 schoonmakers 55 jaar of ouder.

Hoe groot het verloop is, laat de pensioenadministratie zien. Bij Pensioenfonds Schoonmaak bouwden in 2025 op enig moment 157.795 werknemers pensioen op. Op 31 december waren dat er 118.706. Bijna 40.000 mensen werkten in 2025 dus wel in de branche, maar aan het eind van het jaar niet meer. Instroom is daarom een doorlopende opgave, niet een eenmalige campagne.

Ontdek de Schoonmaak: vacaturesite en radiocampagne

De zichtbaarste poging om de instroom te vergroten is Ontdek de Schoonmaak, de carrière- en vacaturesite voor de schoonmaakbranche die in september 2024 online ging. Twee jaar later, in september 2026, loopt er een radiocampagne op 50 zenders door heel Nederland. Volgens vakblad Facto waren er op dat moment 169 schoonmaakbedrijven aangesloten en stonden er 883 vacatures online.

Een aparte pagina richt zich op jongeren, en op ouders, mentoren, decanen en scholen die hen helpen kiezen. De boodschap: je kunt vaak zonder diploma beginnen, je leert het vak in de praktijk en je kunt doorgroeien. Voor HR- en wervingsmensen organiseert het platform op 22 september 2026 een webinar over onder meer vacatureteksten, functietitels en de snelheid waarmee werkgevers op sollicitanten reageren.

Jongeren: praktijkonderwijs, stages en leerbanen

AWOG, het glazenwassersdeel van Schoonmakend Nederland, zocht in 2025 samenwerking met het praktijkonderwijs. Voorzitter Gaby Westelaken over de leerlingen: "Deze jongeren belanden na hun schooltijd vaak tussen wal en schip."

Sinds 1 augustus 2025 betaalt de sector via RAS de examenkosten van de brancheopleiding tot glazenwasser of schoonmaker voor leerlingen in het speciaal en praktijkonderwijs. Westelaken: "Door die kosten over te nemen, maken we het als branche aantrekkelijker voor de scholen om deze opleiding actief aan te bieden".

In de regio Rotterdam-Rijnmond leiden werkgevers, Schoonmakend Nederland en scholen via het project Facilidoor leerlingen uit het praktijkonderwijs en het voortgezet speciaal onderwijs samen op tot vakgeschoold schoonmaker. Ze lopen stage bij verschillende werkgevers, en "de bedrijven die deelnemen aan Facilidoor bieden baangarantie aan de jongeren".

Andere jongeren kunnen leren en werken combineren via een stage, praktijkleren, een mbo-route of een leerbaan bij een erkend leerbedrijf.

Opleiden en doorgroeien: ontwikkelpad en vakdiploma's

Schoonmakend Nederland en RAS ontwikkelden, met subsidie van het ministerie van SZW, een sectoraal ontwikkelpad. Het Ontwikkelpad Schoonmaak laat zien welke beroepen, opleidingen en routes er zijn, en hoe je kunt instappen en doorgroeien.

De opleidingscijfers van RAS over 2025:

• 6.201 deelnemers aan de basisvakopleiding, 1,2 procent meer dan in 2024;
• 5.895 behaalde vakdiploma's, 3,5 procent meer;
• 517 deelnemers aan een opleiding voor leidinggevenden, 16,2 procent minder;
• 816 aangevraagde taaltrajecten.

Waardering zichtbaar maken: verkiezingen en de Dag van de Schoonmaker

Voor de verkiezing Schoonmaker en Schoonmaakteam van het Jaar 2026 werden 43 schoonmakers en 28 teams aangemeld. Op 17 april 2026 werden tijdens Interclean Amsterdam de winnaars bekend: Marcelina Monteiro (EW Facility Services), die al 37 jaar in het Oogziekenhuis in Rotterdam werkt, en het team van het Ministerie van Financiën (ISS Facility Services). Het thema was 'Liefde voor het vak'. Het winnende team over hun houding: "Nee, het is: ‘ik kom stofzuigen’. Met je borst vooruit en heldere stem."

Op maandag 15 juni 2026 was de Dag van de Schoonmaker, die sinds 2016 bestaat. Vooraf hadden meer dan 160 schoonmaakbedrijven, eigendiensten en opdrachtgevers zich aangemeld om hun schoonmakers die dag zichtbaar te bedanken.

Wat betekent dit voor schoonmaakbedrijven?

De branche bouwt de middelen; het effect hangt af van wat bedrijven ermee doen. Praktisch:

• Werf waar de branche zichtbaar is. Plaats vacatures op het brancheplatform en kijk kritisch naar je vacatureteksten en reactiesnelheid. Meer over werven lees je in personeel vinden, bereiken en inwerken.
• Word erkend leerbedrijf. Dan kun je stagiairs, mbo-studenten en leerbanen begeleiden.
• Zoek een school voor praktijkonderwijs of vso in de buurt. De examenkosten voor die leerlingen worden via RAS vergoed.
• Laat zien dat doorgroeien kan. Gebruik het ontwikkelpad in gesprekken met sollicitanten en medewerkers.
• Maak waardering zichtbaar. Meld een collega of team aan voor de verkiezing, of doe mee aan de Dag van de Schoonmaker.

Waarom dit nodig is, lees je in het artikel over de arbeidsmarkt in de schoonmaak tot 2030 en bij het onderwerp personeel en werving.

Veelgestelde vragen

Hoe probeert de schoonmaakbranche jongeren te trekken? Via de vacaturesite Ontdek de Schoonmaak en een radiocampagne, samenwerking met het praktijkonderwijs en vso, vergoede examenkosten voor die leerlingen en leerroutes via stage, mbo of een leerbaan bij een erkend leerbedrijf.

Heb je een diploma nodig om in de schoonmaak te werken? Nee, je kunt vaak zonder diploma beginnen. Via een basisvakopleiding kun je daarna een branche-erkend diploma halen. In 2025 werden volgens RAS 5.895 vakdiploma's behaald.

Wie werd Schoonmaker van het Jaar 2026? Marcelina Monteiro, die al 37 jaar in het Oogziekenhuis in Rotterdam werkt. Schoonmaakteam van het Jaar werd het team van het Ministerie van Financiën.